Deskundigen en Gekke Gerritjes

Er is een pandemie. Jarenlang voorspeld, niet op voorbereid. Paniek. We hebben deskundigen nodig! Virussen! We hebben virusdeskundigen nodig! En zo werd het OMT (Outbreak Management Team) ingesteld. De Uitbraakbeheersingsploeg dus. Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft op de website gepubliceerd wie er in die ploeg zitten.

Onder het kopje “Wat doet het Outbreak Management Team?” staat iets om over na te denken: “Specialisten en experts met verschillende achtergronden en kennis over de desbetreffende ziekte, worden daarvoor uitgenodigd.” De lijst van OMT deelnemers vertelt dat dit waar is. Iedereen, maar dan ook werkelijk iedereen heeft een medische achtergrond. De meesten op het gebied van infectieziekten, maar ook een paar huisartsen en arts-microbiologen. In totaal ongeveer 70 deskundigen, allemaal met een medische achtergrond en bijna allemaal met grote kennis wat betreft virussen. Als U eenmaal door een virus bent geïnfecteerd lijkt dit fantastisch, hoewel misschien een beetje teveel van het goede.

Maar wat is eigenlijk het doel van het OMT? Onder dat zelfde kopje “Wat doet het Outbreak Management Team?” staat het: “Zij bespreken op basis van actuele informatie, hun vakkennis en beschikbare wetenschappelijke literatuur hoe de uitbraak bestreden kan worden. Ook gaan ze in op de risico’s en onzekerheden van maatregelen.”

Goed. Het OMT geeft dus advies over te nemen maatregelen hoe de uitbraak te beheersen. Dat gaat niet alleen over behandeling van zieken, maar ook over het proces om de pandemie te beheersen. Daarvoor is deskundigheid nodig wat betreft procesbeheersing. Daarom wordt van mensen verwacht dat ze hun gedrag aanpassen. Daarvoor moeten veiligheidsmaatregelen genomen worden. Daarvoor zijn deskundigen nodig op het gebied van menselijk gedrag en veiligheid. Daarvoor is kennis nodig van risicoanalyse om vast te stellen wat en waar de grootste gevaren zijn. Dat is allemaal deskundigheid die ontbreekt in het OMT. De virusdeskundigen hobbyen het er een beetje bij om tot hun adviezen te komen.

Het OMT geeft ook aan welke strategie wordt gekozen: de kudde immuniteit. Het is een mooie theorie, maar de consequentie is dat je het proces moet beheersen in welke mate mensen besmet worden. Te weinig besmetting leidt niet tot de gewenste hoev immuniteit, teveel besmetting resulteert in ernstige ziekte en mogelijk de dood. De praktijk om in het wild te reguleren in welke mate iemand besmet raakt, is onmogelijk.

Het OMT is echter tegen het maximaal tegenhouden van het virus omdat: “Dat betekent dat alles op slot gaat en iedereen binnen moet blijven. Dit is een rigoureuze aanpak die in eerste instantie aantrekkelijk kan lijken. Groot nadeel is dat je dit heel lang moet volhouden. En dat is geen kwestie van dagen of weken. Alle activiteiten moeten dan feitelijk een jaar of zelfs langer stilgelegd worden.“.

Dat is lulkoek. Duitsland en Portugal hebben gekozen voor de strategie van maximaal tegenhouden en zijn begonnen om te versoepelen. Landen die voor deze strategie kiezen brengen met de lockdown eerst het aantal infecties terug tot een laag niveau en vervolgen met een stringent test, bron- & contactonderzoek om gericht maatregelen te nemen. Dat moet allemaal lang worden volgehouden, maar de volledige lockdown kan voorzichtig worden opgeheven. Minstens zo snel als met de kudde immuniteit strategie, maar met minder sterfgevallen.

Het Verenigd Koninkrijk heeft ook gekozen voor de herd immunity strategie. De pandemie kwam daar wat later op gang dan in andere Europese landen als bijvoorbeeld Italië en Spanje, dus er was meer tijd om maatregelen te nemen. Inmiddels telt men in het VK de meeste sterfgevallen van alle Europese landen. Omgerekend naar inwoneraantal vijf keer zoveel als in Duitsland.

De deskundigen van het OMT zijn experts op het bestrijden van virusziekten bij individuele patiënten. Maar die deskundigheid is te eenzijdig wanneer het gaat om het bestrijden van een pandemie.

Geen deskundigheid van proces beheersing verklaart waarom Nederland achterblijft op gebied van testen en contactonderzoek. Test capaciteit was een issue, maar is dat niet meer. In andere Europese landen wordt twee tot vijf keer zoveel getest als in Nederland. Nu eindelijk, en kennelijk dankzij druk van “buiten”, wil men dan in Nederland toch maar meer gaan testen en contact onderzoek doen. Het lijkt tegen heug en meug van de zelfbenoemde procesbeheersing deskundigen van het OMT. “Maar we bellen niet op, want dat is tegen onze volksaard.” De virologen blijken sociaal-cultureel ook al hoogst deskundig.

Geen deskundigheid van werking effectiviteit van veiligheidsmiddelen verklaart de stelling dat mondkapjes nutteloos zijn. Wanneer de vereiste is dat mondkapjes alle virusdeeltjes tegenhouden, dan is het waar. Als dat de eis is, dan moet er een ruimtepak gedragen worden. Maar als de vereiste is dat de kans op zware besmetting met als gevolg ziek worden kleiner wordt, dan werken mondkapjes wel degelijk. Heel simpel. Virusdeeltjes zijn weliswaar zo klein dat ze door de gaatjes heen kunnen, maar ze kunnen zichzelf niet door de gaatjes heen sturen. Dus een groot deel komt in botsing met het materiaal van het mondkapje en wordt daardoor geabsorbeerd. Ergo de hoeveelheid virus die kan besmetten wordt gereduceerd en daarmee de kans op ziekte verlaagd. En voor wie het minder simpel wil, er is onderzoek naar gedaan. Naar zowel de effectiviteit van surgical masks als DIY (Do it yourself) mondkapjes en de verschillende materialen waarvan de laatsten gemaakt kunnen worden. Conclusie: mondkapjes kunnen het grootste deel van de virussen tegenhouden. Nee dat was geen onderzoek door virologen, dat was onderzoek door filterdeskundigen. Maar de zelfbenoemde deskundigen op gebied van filters en veiligheidsartikelen van het OMT houden stug vol dat mondkapjes niet werken.

Geen deskundigheid van menselijk gedrag verklaart uitspraken als “Mondkapjes geven een onterecht gevoel van veiligheid en dan gaan mensen zich onveiliger gedragen.” Exact hetzelfde argument als door sommigen ooit gebruikt tegen de invoering van de draagplicht van veiligheidsriemen in auto’s. Dat zou contraproductief zijn werd beweerd, omdat mensen dan meer risico’s zouden nemen. Totale onzin natuurlijk, en de statistieken van de verkeersdoden bewijzen het. Maar de zelfbenoemde gedragsdeskundigen van het OMT houden het stijf vol.

Geen deskundigheid op gebied van veiligheid verklaart dat het OMT er vanuit gaat dat één defensiemiddel genoeg is. Iedere veiligheidsdeskundige weet dat dat niet zo is. Iedere defensielijn wordt eens doorbroken. Daarom moeten er altijd meerdere defensiemiddelen worden ingezet. Dus afstand houden EN mondkapjes. Het is geen keuze tussen die twee, het is allebei. Het is wat men in andere landen doet. Faalt het een, dan werkt het andere. Maar de zelfbenoemde veiligheidsdeskundigen van het OMT ontkennen een basisprincipe van veiligheid: gebruik meerdere en verschillende veiligheidsmiddelen tegelijk.

De eenzijdige deskundigheid in het OMT verklaart waarom het Nederlandse beleid afwijkt van omringende landen. Mokkend zien de zelfbenoemde veiligheidsdeskundigen van het OMT aan dat er, onder druk van de vervoersmaatschappijen en in navolging van de meeste andere landen, in het Openbaar Vervoer toch een mondkapjesplicht komt. Maar we zeggen er wel bij dat ze eigenlijk niet werken!

Eigenlijk zeggen de virusdeskundigen van het OMT: “Wij hebben op ieder gebied  alle wijsheid in pacht. In andere landen zijn het allemaal Gekke Gerritjes.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *