Stank

Laatst was ik in Den Haag. Er hing een vreemde lucht. Onaangenaam. Ik vroeg enkele voorbijgangers wat het was. Maar zij draaiden zich snel om en verdwenen. Het leek wel een taboe. Uiteindelijk vond ik iemand die, schichtig om zich heenkijkend, vertelde. “Het is een mengsel van angstzweet en ontlasting. Mensen doen het in hun broek.” werd mij zachtjes toevertrouwd. “Waarom dan?” was mijn vraag. “Om hem.” fluisterde mijn gesprekspartner en was verdwenen voor ik meer kon vragen. Terwijl de stank minder werd keek ik in de richting die mijn gesprekspartner had aangeduid. Ik zag een groot aantal mannen van breed postuur. Zij zaten net iets te strak in het pak en hadden oordopjes in. Waakzaam keken zij in het rond. Plotseling zag ik in hun midden een witte haardos. Even viel er een opening in de levende muur van brede mannen. Ik zag camera’s gericht op de witte haardos en een grote groep mannetjes en vrouwtjes die allemaal een microfoon voor de witte haardos hielden. Toen sloot de muur zich weer. Terwijl de groep brede mannen met de witte haardos weer op wat grotere afstand raakte, nam de stank weer toe.

Die avond vond ik iemand die wat meer wilde vertellen. Achterin een donker hoekje van een kroeg. “Maar geen namen hoor! Dat is te link.” werd mij aan het begin van ons gesprek toegefluisterd. Heel zachtjes, nauwelijks hoorbaar kwam het verhaal.

“Er is een man, hij heet De Kater, welke voortdurend onderzoek doet naar wat mensen zouden stemmen. Volgens De Kater krijgt die man met de witte haardos steeds meer stemmen. Het is een kwaadaardige man die steeds anderen de schuld geeft van dingen waar zij nooit iets mee te maken hadden. Hij zegt dat hun religie maakt dat het misdadigers zijn. Veel mensen geloven deze leugens. Een deel van zijn aanhangers intimideert mensen die het niet met de witte haardos eens zijn of die die religie hebben.”

Het leek wel of de stank sterker werd. Mijn gesprekspartner keek schichtig de kroeg rond of niemand op ons lette en nam een slok van zijn borrel. Daarna vertelde hij verder.

“De meeste andere politici verafschuwen de witte haardos, maar zij zijn bang dat wanneer zij daar openlijk voor uitkomen, dat zij dan nog minder stemmen krijgen en de witte haardos er meer krijgt. Daarom willen zij hem paaien in de hoop dat de witte haardos dan net zo wordt als zij. Sommigen proberen dat door aan hem toe te geven. Eén van de anderen heeft een brief geschreven waarin hij iedereen vraagt om niet kwaadaardig te zijn en heeft aan alle anderen, ook de witte haardos gevraagd die brief te tekenen. De witte haardos heeft dat gedaan en alle anderen doen nu net of zij blij zijn dat de witte haardos die brief heeft ondertekend. Zij zijn zo bang voor de witte haardos dat zij doen of zij niet hebben gezien dat hij direct zijn kont met die brief heeft afgeveegd.

De stank was verder toegenomen, daar was ik nu zeker van. Mijn gesprekspartner zuchtte, keek nog eens of we niet opgemerkt werden en nam nog een slok. Het leek hem wat moed te geven en hij vervolgde zijn verhaal.

“De meeste journalisten denken alleen aan hun eigen populariteit. Omdat de witte haardos bij veel mensen populair is mompelen zij soms voor de goede sier dat zij het niet met zijn ideeën eens zijn. Maar meestal maken zij hun berichten zo dat het lijkt of de witte haardos vaak gelijk heeft. Zij zijn bang dat wanneer zij teveel laten zien hoe fout de ideeën van de witte haardos zijn, dat de witte haardos hen voor subjectief uitmaakt. Daarom geven zij zoveel mogelijk aandacht aan de witte haardos. Enfin, je hebt zelf die mannetjes en vrouwtjes met hun microfoons gezien.”

Mijn gesprekspartner sloeg het restant van zijn borrel achterover en besloot met de oorzaak van de inmiddels verder toegenomen stank.

“Zij zijn allemaal zo bang voor de witte haardos dat zij er voortdurend van zweten en hun poep niet kunnen ophouden. Dat is wat je ruikt.”

Ik wilde nog vragen of dan niemand had bedacht dat zij juist moesten laten zien hoe kwaadaardig de witte haardos is, maar hoorde alleen een binnensmonds “Sorry, ik heb al teveel gezegd” en hij was verdwenen.

Inmiddels was de stank niet meer te harden. Ik besloot te vluchten.

 

Praça around 1945

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

Looking over Praça da Liberdade in northern direction with the Avenida dos Aliados and the town-hall now looking almost finished, although it was only in 1957 after a construction period of 37 years when it was ready for use.
The trams are still yellow. A zorra with coal is just coming out of Rua de Sampoio Bruno.

Praça around 1933

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

At the bottom-right is a still green tram (white fleet numbers), but the tram at the left must be yellow already. The two trams at the north side of Praça are both build by the local company A Constructora. The first dates from the period 1901-1903, the second from the period 1904-1906.

Praça around 1933

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade with Avenida dos Aliados and the town-hall under construction. Tram 151 in the foreground is still green. The other three trams are already yellow. The first is one of six build during the period 1901-1903 by the local company A Constructora. The other two were ordered from Brill in 1909.

Praça around 1933

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

Taken from the south in northern direction we see Praça da Liberdade and Avenida dos Aliados with the town-hall under construction and behind it the tower of Trindade. Tram 108 at the right is build during in the period 1904-1906 by the local company A Constructora. The next two trams were ordered from Brill in 1910 or 1912 and 1909. These three trams are still green. The last tram is already yellow and of the type build in 1929 or 1930 by the local workshops.

Praça around 1933

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

Taken from the east side of Praça da Liberdade we see the north part of it with two trams. The one in front is likely 235, a tram ordered from Brill in 1910 or 1912. The fleet numbers are white, which means the tram is still green. The tram nearest to the camera is 284, build in 1928 by the local workshops. Although its basically of the same design, it’s longer and wider resulting in a larger capacity. The fleet numbers of this tram are black, which means it is already painted yellow. The colour change of the trams happened in 1933 and this indicates the year the photo was taken.

Praça around 1933

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

Taken from the south-eastern corner of Praça we see the north part and Avenida dos Aliados. With the old ortho-chromatic photo emulsions the colour yellow shows as dark on photos, which makes it difficult to distinguish it from green. However with the colour change of the trams in 1933 from green to yellow, the fleet numbers were changed from white to black. The tram in the distance is already yellow, but the one in the front is still green. This tram with the number 305 was build in 1929 by the local workshops.

Praça around 1932

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

This photo is taken from the western side of Praça da Liberdade in north-eastern direction. It shows the north part of Praça and Avenida dos Aliados. The layout of Praça da Liberdade is already changed, but the tram is still green, which places the photo in the period 1930-1933. The tram is one of the series ordered in 1910 or 1912 from Brill. A freight tram (zorra) is coming out of Rua de Sampoio Bruno. Likely its loaded with coal and on the way from the mine in São Pedro da Cova to the power plant in Massarelos.

Praça around 1932

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

This postcard shows Praça da Liberdade and Avenida dos Aliados with the town-hall under construction. At the bottom-right is tram 108, build during the years 1904-1906 by the local company A Constructora. The tram is still green, but the photo is taken after the reconstruction of Praça, which places it in the period 1930-1933.

Praça around 1929

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

Looking in northern direction we see Praça da Liberdade with the layout of before the 1930 reconstruction and Avenida da Liberdade with the town-hall under construction and the Trindade church behind it. Traffic is right-hand and this places the photo after 1 june 1928. The tram at the left is of the Brill-32 type, constructed by the local workshops during the years 1926-1928. It’s followed by a tram build by the local company A Constructora during the years 1904-1906. The type of the third tram cannot be determined clearly, but it’s likely one of the six trams build by A Constuctora during the years 1901-1903.

Praça around 1929

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

On this postcard we see the south side of Praça da Liberdade with the Palácio das Cardosas. In the background are the Rua, Igreja and Torre dos Clerigos. Traffic is right-hand but the track lay-out is still from before the 1930 reconstruction. This places the photo in the period 1 june 1928 until some time in 1930.

Praça around 1926

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

Looking from the south to the north we see on this postcard Praça da Liberdade and the new Avenida dos Aliados. In the background is the new town-hall under construction, something that would last for several decades. One of the trams has fenders, but the other two not, which makes it likely the photo was taken in 1926, the year fenders were installed on the trams.

Praça around 1920

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

This photo is taken at from the south-east corner of Praça da Liberdade in northern direction. The area at the north side is complete demolished to make the construction of the Avenida dos Aliados and the new town-hall possible. Construction of the first is still in progress. We see two trams ordered from Brill, the one at the right is 288.

Praça around 1915

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

This postcard shows a Brill tram of the series ordered in 1909. The text on the card was written on 12 may 1919. At the right is the Palácio das Cardosas, at the left the Igreja dos Congrelados. In the background are the Rua 31 de Janeiro and the Rua da Madeira with visible a small piece of the side of the Estação de São Bento.

Praça around 1912

Praça da Liberdade

Praça da Liberdade

Tram 205 is one of a series of five ordered in 1909 from UEC in the UK. The tram has the line number 1, which proves that the photo was not taken before 1 january 1912. In 1913 the trams of this series were renumbered from 202-206 into 296-300, which proves that this photo was not taken later as 1913.